Upadłość z możliwością zawarcia układu

Zagadnienia dotyczące upadłości, likwidacji i odpowiedzialności
Chciałbym wspólnie z przedsiębiorcą zastanowić się nad upadłością niezależnie od tego czy jest to upadłość z możliwością zawarcia układu czy upadłość z likwidacją.
Po wejściu nowego prawa upadłościowego i naprawczego pojawiło się dużo wątpliwości na tle stosowania nowego prawa.

Jako praktycy doskonale zdajemy sobie sprawę, prawo powinno być spójne i jasne, Lecz niestety rzeczywistość jawi się nam zupełnie inaczej.

Dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań. Zatem każdy, kto nie wykonuje swoich zobowiązań jest niewypłacalny. Stosując taką wykładnie każdy, kto nie wykonuje swoich zobowiązań powinien podlegać procedurze upadłości I tu powstaje pytanie czy są to chwilowe kłopoty firmy i czy decyzja o dalszym funkcjonowaniu firmy nie pociągnie za sobą sankcji w postaci zakazu prowadzenia działalności lub egzekucji z majątku członka zarządu.

Sąd może oddalić wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań nie przekracza trzech miesięcy, a suma niewykonalnych zobowiązań nie przekracza 10% wartości bilansowej przedsiębiorstwa dłużnika.

Jest jeszcze jeden aspekt sprawy powierzamy cały majątek w rękach osób trzecich, które jak wynika nie tylko z mojego doświadczenia działają różnie, dochodzi do masy nadużyć i nieprawidłowości a konsekwencje tych działań ponosi zawsze upadły. Wystarczy przeglądnąć strony internetowe gdzie jest podanych masę przykładów, lecz w chwili obecnej nie podaje odnośników do tych stron, zbyt dużo kłopotów mi to przysporzyło, miłej lektury.
Przyszedł czas na pytanie czy nie powierzyć zarządu w sytuacji przed zgłoszeniem wniosku o upadłość firmie o bardzo bogatym doświadczeniu a co zatem idzie odpowiedzialności za skutki nie zgłoszenia wniosku o upadłość we właściwym czasie. Wspólnymi siłami możemy przejść przez może chwilowy kryzys spółki.

Upadłość przestała być antidotum na nadużyci, i błędne analizy finansowe.
Jeżeli majątek spółki nie wystarczy na pokrycie wszystkich zobowiązań to Sędzia komisarz umarza postępowanie upadłościowe i oddaje spółkę upadłemu i stajemy przed tym samym problemem, jaki zaistniał przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości z tą różnicą spółka pozbyła się najlepszych składników majątku.

Następne pytania do rozważenia czy sprzedaż spółki przed upadłością nie jest lepszym
rozwiązaniem, które ma jedną główną zaletę w chwili przeniesienia prawa własności udziałów powołaniu nowego zarządu zapominamy o problemie, czy upadłość zakończy się wykreśleniem z KRS'u czy umorzeniem postępowania, upadłościowego.

Boli mnie postawa niektórych kancelarii prawnych, które polecają upadłość ze względu na swoją korzyść przecież, jeżeli postępowanie upadłościowe ni zakończy się powodzeniem to mają klienta, który będzie potrzebował pomocy prawnej przez długi czas, każdy mecenas pragnąłby mieć takich klientów.

Przyjmując wykładnię stosowaną przez prof. F. Zedlera możemy, więc powiedzieć, że choć niewypłacalnym będzie każdy podmiot gospodarczy, który nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań, to w przypadku zaistnienia warunków z art. 12 PrUpadNapr, sąd może oddalić wniosek o ogłoszenie upadłości. Jest to sytuacja niebezpieczna, bowiem samo zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości „psuje" reputację dłużnika i bardzo często kontrahenci odmawiają współpracy z takim podmiotem, obawiając się jego bankructwa. Z tych powodów, tak jak sędzia S. Gurgul, optowałabym za przywróceniem wcześniejszej regulacji niewypłacalności. Jak się wydaje stwierdzenie "zaprzestał płacenia długów" bardziej odpowiada potrzebom gospodarki rynkowej? Należy zaznaczyć, iż pojęcie niewypłacalności funkcjonuje nie tylko w omawianej ustawie, ale także i w innych ustawach. W ustawie z 29.12.2003 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (t. jedn.: Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 85 ze zm.), za niewypłacalnego uważa się między innymi podmiot, co, do którego ogłoszono upadłość. W praktyce pojawił się następujący problem. W przypadku, gdy najpierw mamy postępowanie upadłościowe z możliwością zawarcia układu, a następnie to postępowanie jest zamieniane na postępowanie likwidacyjne, to wówczas, jeśli istnieją jakieś roszczenia pracownicze. Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych tych roszczeń nie przyjmuje, ponieważ ustawa o ochronie roszczeń stanowi, iż pracodawca, syndyk, likwidator lub inna osoba jest obowiązany w terminie miesiąca od dnia wystąpienia niewypłacalności pracodawcy, sporządzając zbiorczy wykaz niezaspokojonych roszczeń pracowniczych, Jeśli pracodawca lub inna obowiązana osoba tego nie uczyni, to następuje uchybienie terminu i FGŚP nie czuje się zobowiązany do zaspokajania roszczeń. Tak, więc należałoby dokonać zmiany tej ustawy, tak, aby korespondowała ona z Pr.Upad.Napr. Następna wątpliwość, również dotycząca przepisu art. 12 Pr.Upad.Napr, rodzi się na tle pojęcia „wartość bilansowa". Pojecie to nie test zdefiniowane wprost w Pr.Upad.Napr. Pan sędzia S. Gurgul w swym komentarzu stwierdza, że: "Wartość bilansowa przedsiębiorstwa oblicza się z zachowaniem przepisów o rachunkowości. Pojęcie to nie jest jednak ustawowo zdefiniowane. W języku ekonomicznym wskazuje się w tym kontekście na takie elementy lak wskaźniki płynności finansowej podmiotu (zdolność do terminowego spłacania zobowiązań), wskaźniki płynności aktywów (łatwość i szybkość ich zamiany na gotówkę), rotacja należności i zobowiązań, wartość kapitałów własnych itd. 'S. Guraul. Op., s. 45-46). Z kolei prof. F. Zedler twierdzi, że: „Wartość bilansową przedsiębiorstwa oblicza się z zachowaniem przepisów o rachunkowości. Przy zachowaniu zasad określonych w ustawie o rachunkowości wartość bilansową przedsiębiorstwa stanowić będzie różnica pomiędzy aktywami przedsiębiorstwa a jego wymagalnymi zobowiązaniami. "(F. Zedler, op. cit., s. 45J. Moim zdaniem, pojęcie wartości bilansowej powinno być pojmowane inaczej, niż sugeruje prof. F. Zedler. . Przepisy o rachunkowości nie definiują pojęcia sumy bilansowej. Przy zachowaniu podstawowych zasad rachunkowości należy przylać, że wartość bilansowa przedsiębiorstwa jest suma bilansową odzwierciedlającą majątek tego przedsiębiorstwa. Z uwagi na zasadę równowagi bilansowej nie ma znaczenia czy wskażemy sumę bilansowa występującą po stronie aktywów czy też po stronie pasywów. Suma bilansowa po stronie aktywów odzwierciedla stan majątku przedsiębiorstwa, a suma bilansowa po stronie pasywów wskazuje na źródła finansowania tego majątku. Niezrozumiałe jest stanowisko prof. F. Zedlera, żeby przy obliczaniu wartości bilansowej odejmować od aktywów przedsiębiorstwa wymagalne zobowiązania, gdyż wówczas wartość wynikająca z bilansu byłaby zaniżona. Ustawodawca w art. 12 Pr.Upad.Napr każe nam porównywać wartość bilansową z niezaspokojonymi zobowiązaniami.

Następny problem wiąże się z wnioskiem o ogłoszenie upadłości, którego formalne warunki określa, art. 22-25 Pr.Upad.Napr. Jeśli chodzi o postępowanie upadłościowe z możliwością zawarcia układu, to dłużnik obowiązany jest dołączyć do wniosku prepozycie układowe wraz z propozycjami wykonania układu (art. 23 ust. 2 pkt. 1). Pojawia się wątpliwość w praktyce, co takiego propozycje układowe powinny zawierać? Z treści art. 269 Pr.Upad.Napr wynika, że propozycje układowe powinny określać sposób restrukturyzacji zobowiązań upadłego oraz zawierać uzasadnienie. A zatem, skoro przepis mówi nam, co powinny zawierać propozycje układowe (sposób restrukturyzacji i uzasadnienie), to tylko to, co zawiera prepozycie i uzasadnienie jest propozycją układową. Elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie określa, art. 280 Pr.Upad.Napr. Tak, więc propozycje wykonania układu są jednym z elementów uzasadnienia. W praktyce pojawiła się wątpliwość, czy te propozycje układowe mają być "szczątkowe" na etapie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu, skoro ustawodawca mówi o propozycjach układowych wraz z propozycjami finansowania wykonania układu, czy też ustawodawca się pomylił i kładzie nacisk na te możliwości finansowania wykonania układu. Stoimy w praktyce na stanowisku, że skoro do wniosku należy przedłożyć propozycje układowe, a przepis wyraźnie stanowi, co to takiego propozycje układowe, to musi to być sposób restrukturyzacji i uzasadnienie. Jeżeli wniosek nie zawiera tych elementów, podlega on zwrotowi. Sędzia S. Gurgul uważa jednak odmiennie, twierdząc, że; "Braki uzasadnienia" propozycji układowych, jeśli nie dotyczą informacji wymaganych według treści wniosku o ogłoszenie upadłości, nie mogą być uznane za brak formalny pisma procesowego i nie mogą stanowić podstawy jego zwrotu. "(S. Gurgul, op. c/r., s. 748). Sędzia, Gurgul uzasadnia swe stanowisko treścią, art. 280 ust. 2, który stanowi, że sędzia-komisarz może zezwolić na ograniczenie uzasadnienia propozycji układowych, jeżeli z uwagi na wielkość i charakter przedsiębiorstwa upadłego ustalenie wszystkich danych wymienionych w ust. 1 nie jest niezbędne dla zapewnienia prawidłowego wykonania układu. Uważam, że przepisu tego nie można stosować na etapie badania braków formalnych, gdyż dotyczy on postępowania po ogłoszeniu upadłości. W przepisie wyraźnie mowa jest, że kompetentny do wydania decyzji w tej sprawie jest sędzia komisarz, który pojawia się w postępowaniu upadłościowym z chwilą ogłoszenia upadłości.

Kolejna kontrowersja dotyczy przepisu art. 23 ust. 1 pkt. 1, który stanowi, że do wniosku należy dołączyć aktualny wykaz majątku z szacunkową wyceną jego składników.

Na początku obowiązywania ustawy, mieliśmy wątpliwości czy szacunkowa wycena składników majątku winna być sporządzana przez biegłego. Wątpliwość pojawiała się w momencie, gdy w skład majątku wchodziła nieruchomość. Ustawa z 21.8.1997 r. o gospodarce nieruchomościami stanowi, że osobą uprawnioną do wyceny nieruchomości jest rzeczoznawca majątkowy. Tak, więc, gdy w skład majątku wchodziła nieruchomość, żądaliśmy od dłużnika wyceny nieruchomości sporządzonej przez rzeczoznawcę majątkowego. Obecnie zmieniliśmy stanowisko, na gruncie stanowiska komentatorów. Sędzia S. Gurgul w swym komentarzu twierdzi, iż szacunkowej wyceny może dokonać sam dłużnik, bez zasięgania opinii biegłych. To stanowisko podziela prof. A. Jakubecki, stojąc na stanowisku, że: "wzmianka o szacunkowej wycenie wskazuje, iż nie chodzi o tzw. wartość bilansową. Nie ma jednak konieczności przedstawiania wyceny rzeczoznawcy. W odniesieniu do praw majątkowych szacunkowa wycena powinna uwzględniać możliwość realizacji prawa, np. ściągnięcie wierzytelności". (A. Jakubecki, op., s. 77). Z kolei A. Świderek, choć nie wypowiedział się w tej sprawie zwrócił uwagę na inny aspekt. Autor ten podnosi, że: "Szacunkowa wycena pozwoli dokonać ustalenia przybliżonej wartości przyszłej masy upadłości i oceny stopnia zaspokojenia wierzycieli. Szacunkowa wartość poszczególnych składników nie jest adekwatna do wartości przedsiębiorstwa, która powinna być brana pod uwagę przy upadłości w drodze likwidacji majątku upadłego art. 316 ust.1" (A. Świderek [w:]A. Minkus, A. Świderek, D. Zienkiewicz, Prawo upadłościowe i naprawcze, pod red. D. Zienkiewicz, Warszawa 2004, s. 59). Autor sugeruje, że jeżeli w ocenie dłużnika jego przedsiębiorstwo posiadałoby wartość znacznie przewyższającą wartość jego poszczególnych składników, wskazane byłoby, aby taka szacunkowa wycena została dołączona do wniosku o ogłoszenie upadłości.
 

1.1. Czynności poprzedzające postawienie jednostki w stan upadłości

1 Ustawa prawo upadłościowe i naprawcze określa podmioty, które mogą zostać postawione w stan upadłości. Upadłość może dotyczyć osób fizycznych i prawnych, oraz określonych jednostek organizacyjnych prowadzących we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową (art. 5 ustawy z 28 lutego 2003 roku prawo upadłościowe i naprawcze), nie może dotyczyć Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego, publicznych samodzielnych zakładów opieki zdrowotnej, osób fizycznych prowadzących gospodarstwo rolne ani innych podmiotów określonych w art. 6 ustawy.

2.Podstawą ogłoszenia upadłości jest niewypłacalność, czyli nie wykonywanie wymagalnych zobowiązań przez dłużnika lub, w przypadku, gdy dłużnik jest osobą prawną także, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje (art. 11); przy rozpatrywaniu wniosku sąd kieruje się interesem wierzycieli - Np. wybór formy upadłości; ale oddali wniosek, jeżeli majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego (art. 11-17);

3.Wniosek o ogłoszenie upadłości może złożyć dłużnik (zobowiązany do złożenia w ciągu 14 dni od zaistnienia postawy do ogłoszenia upadłości) i/lub każdy wierzyciel,

4.Po złożeniu wniosku sąd wszczyna obligatoryjne postępowanie zabezpieczające. Ustanawia tymczasowego nadzorcę sądowego lub zarządcę przymusowego i ewentualnie podejmuje inne działania zabezpieczające majątek dłużnika (zawieszenie egzekucji, uchylenie dokonanych zajęć służących zabezpieczeniu roszczeń pieniężnych);

5.Sąd zwołuje wstępne zgromadzenie wierzycieli, które może decydować o sposobie prowadzenia dalszego postępowania upadłościowego (układ czy likwidacja majątku);

6.W terminie dwóch miesięcy od wpłynięcia wniosku sąd wydaje postanowienie o ogłoszeniu upadłości lub oddala wniosek, (jeżeli sąd oddali wniosek, zażalenie może złożyć tylko wnioskodawca),

7.Postępowanie upadłościowe toczy się w sądzie, który je ogłosił, może być przekazane do innego sądu.


1.2.Decyzja Sądu

Sąd wyda postanowienie o ogłoszeniu upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika, gdy brak jest podstaw do ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu (art. 15). Postępowanie upadłościowe ma służyć zaspokojeniu wszystkich wierzycieli. Ustawa wskazuje, iż sąd ogłosi upadłość z możliwością zawarcia układu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione, że w drodze układu wierzyciele zostaną zaspokojeni w wyższym stopniu. Jednak, jeżeli z uwagi na dotychczasowe zachowanie się dłużnika nie ma pewności, że układ będzie wykonany, nie prowadzi się postępowania z możliwością zawarcia układu, chyba, że propozycje układowe przewidują układ likwidacyjny (art.14).

Sąd może dokonać zmiany postępowania z możliwością zawarcia układu na postępowanie upadłościowe z likwidacją majątku upadłego, jeżeli podstawy przeprowadzenia odpowiedniego postępowania ujawniły się dopiero w toku postępowania. Jeżeli obowiązek zmiany z postępowania z możliwością zawarcia układu na postępowanie likwidacyjne wynika z ustawy, na postanowienie sądu nie przysługuje zażalenie (art. 16-17).
Data wydania przez sąd postanowienia o ogłoszeniu upadłości jest datą upadłości podmiotu (art. 52).


1.3. Skutki ogłoszenia upadłości obejmującej likwidację majątku upadłego

1.Skutki, co do osoby upadłego (art. 57-60):
Przy upadłości obejmującej likwidację majątku upadłego upadły traci prawo do rozporządzania majątkiem wchodzącym w skład masy upadłości. Upadły zobowiązany jest wskazać i wydać syndykowi cały swój majątek i wszystkie dokumenty dotyczące majątku i rozliczeń (księgi rachunkowe, inne ewidencje prowadzone dla celów podatkowych, korespondencję), w stosunku do upadłego, który ukrywa majątek, utrudnia ustalenie składu masy upadłości bądź nie udziela wymaganych wyjaśnień dotyczących majątku sędzia komisarz może stosować środki przymusu określone w kodeksie postępowania cywilnego dla świadczeń niepieniężnych.

2. Skutki, co do majątku upadłego (art.61-86):
Z dniem ogłoszenia upadłości majątek upadłego staje się tzw. masą upadłości, która służy zaspokojeniu wierzycieli upadłego. Do masy nie wchodzi m.in.: mienie wyłączone uchwałą zgromadzenia wierzycieli, uznane za nieściągalne przez sędziego-komisarza, część wynagrodzenia za płacę upadłego niepodlegająca zajęciu. Syndyk (nadzorca sądowy lub zarządca) dokonuje spisu inwentarza i wyceny majątku upadłego. Domniemywa się, że rzeczy znajdujące się w posiadaniu upadłego w dniu ogłoszenia upadłości należą do majątku upadłego. Składniki mienia nienależące do upadłego podlegają wyłączeniu z masy upadłości. Osoba, do której rzecz należy składa wniosek o wyłączenie z masy upadłości, poparty dowodami, do sędziego-komisarza. W razie oddalenia wniosku może wnieść powództwo do sądu upadłościowego.
Masy upadłości nie można obciążać prawem rzeczowym (zastawem, hipoteką) także w odniesieniu do wierzytelności powstałych po ogłoszeniu upadłości.

Odmiennie niż przy upadłości z możliwością zawarcia układu traktowane są też zobowiązania upadłego. Otóż przyjmuje się (art. 91-118), że zobowiązania pieniężne i zobowiązania majątkowe niepieniężne upadłego stają się wymagalne z dniem ogłoszenia upadłości. Zasadą jest, że potrącenie wierzytelności upadłego z wierzytelnością wierzyciela jest dopuszczalne, jeżeli obie wierzytelności istniały w dniu ogłoszenia upadłości Nie można dokonać potrącenia z wierzytelnością masy upadłości powstałą po dniu ogłoszenia upadłości, także w przypadku, gdy dłużnik upadłego nabył wierzytelność w drodze przelewu lub indosu po ogłoszeniu upadłości lub w ciągu ostatniego roku przed dniem ogłoszenia upadłości, wiedząc o istnieniu podstawy do ogłoszenia upadłości. Możemy jednak dokonać potrącenia, jeżeli staliśmy się wierzycielami upadłego wskutek spłacenia jego długu, za który odpowiadaliśmy osobiście lub rzeczowo, chyba, że udzieliliśmy zabezpieczenia w ciągu ostatniego roku przed dniem ogłoszenia upadłości i wiedzieliśmy jw. Natomiast, jeżeli obie wierzytelności powstały po dniu ogłoszenia upadłości dopuszczalne jest dokonywanie potrącenia takich wierzytelności (zgodnie z Kodeksem cywilnym).

Odmienną kategorię roszczeń stanowią zobowiązania upadłego z tytułu umów zawartych przed datą wydania postanowienia o ogłoszeniu upadłości. Roszczeń z tytułu przyjęcia oferty złożonej przez upadłego zgłoszone po ogłoszeniu upadłości nie można dochodzić z masy upadłości, ale ewentualnie bezpośrednio od upadłego. W przypadku umów wzajemnych, syndyk ma prawo, za zgodą rady wierzycieli, albo wykonać zobowiązanie upadłego i zażądać od drugiej strony spełnienia świadczenia wzajemnego, albo odstąpić od umowy. W przypadku odstąpienia od wykonania umowy, wierzyciel może zgłosić roszczenie sędziemu-komisarzowi do zaspokojenia (kategoria 3). Niektóre typy umów potraktowano wyjątkowo. Sprzedawca lub komisant ma prawo zwrotu rzeczy ruchomej i papierów wartościowych wysłanych upadłemu bez otrzymania zapłaty, nie objętych przed ogłoszeniem upadłości prze upadłego lub uprawnione osoby. Jeżeli odzyska rzecz, zobowiązany jest zwrócić masie poniesione koszty i otrzymane uprzednio zaliczki. Syndyk nie ma obowiązku zwrotu rzeczy, jeżeli zapłaci należną od upadłego cenę i koszty. Osoba, która sprzedała upadłemu rzecz z zastrzeżeniem prawa własności lub, wobec której dokonano przewłaszczania na zabezpieczenie musi posłużyć się przewidzianą przepisami Kodeksu cywilnego formą pisemną z datą pewną. Ogłoszenie upadłości powoduje wygaśniecie umów zleceń zawartych przez upadłego jako dającego zlecenie. Umowa pożyczki wygasa, jeżeli przedmiot umowy nie został jeszcze wydany. Umowa użyczenia wygasa tylko, jeżeli przedmiot użyczenia nie został jeszcze wydany, w przeciwnym wypadku: jedynie na wniosek jednej ze stron.

Wierzyciele dochodzą swoich praw poprzez zgłoszenie wierzytelności, chyba, że wierzytelność znajduje się już na liście wierzytelności (procedura jak przy upadłości z możliwością zawarcia układu).

1.4.Zaspokojenie wierzycieli w postępowaniu upadłościowym obejmującym likwidację majątku masy upadłości:

Zaspokojenie wierzyciela może odbywać się na różnych zasadach. Przede wszystkim odmienna procedura dotyczy wierzytelności zabezpieczonych rzeczowo w stosunku do pozostałych kategorii.

1.Zaspokojenie z przedmiotu zabezpieczenia jeżeli wierzyciel dysponuje zabezpieczeniem rzeczowym na majątku upadłego, jego wierzytelność jest zwykle zaspokajana z przedmiotu zabezpieczenia. Faktycznie, o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej, wierzytelności te podlegają zaspokojeniu z sumy uzyskanej ze sprzedaży przedmiotu zabezpieczenia., Pomniejszonej o koszty sprzedaży. Poza wierzytelnością, zaspokajane są odsetki objęte zabezpieczeniem oraz koszty postępowania nieprzekraczające 1/10 wartości kapitału. Należy pamiętać, iż pierwszeństwo w zaspokojeniu ze sprzedaży niektórych przedmiotów zabezpieczenia - nieruchomości, prawa użytkowania wieczystego, statku morskiego wpisanego do rejestru okrętowego - mają wierzytelności alimentacyjne, wierzytelności o wynagrodzenie za pracę pracowników upadłego pracujących na sprzedanym obiekcie (do wysokości trzykrotnego minimalnego wynagrodzenia za pracę) i roszczenia o wypłatę rent za wywołanie niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci.
Niepokryta część wierzytelności zabezpieczonej rzeczowo zostanie ujęta w planie podziału funduszy masy upadłości.

2. Zaspokojenie z funduszy masy upadłości:
Wierzytelności i należności podlegające zaspokojeniu z funduszów masy upadłości dzieli się na cztery kategorie. Z sumy przeznaczonej do podziału zaspokaja się kolejne kategorie wierzytelności w ten sposób, że kategoria o numerze wyższym jest brana pod uwagę dopiero po zaspokojeniu w całości kategorii o numerze niższym. Kategorie są zdefiniowane w ustawie:

Kategoria 1 - koszty postępowania upadłościowego - wynagrodzenia: syndyka, nadal zatrudnionych pracowników za pracę świadczoną po ogłoszeniu upadłości; podatki i inne daniny publiczne za okres po ogłoszeniu upadłości; następnie: należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne pracowników, należności ze stosunku pracy, należności rolników z tytułu umów o dostarczenie produktów z własnego gospodarstwa rolnego za ostatnie dwa lata, należne renty i ciążące na upadłym zobowiązania alimentacyjne; należności powstałe wskutek działań lub zaniechań syndyka lub zarządcy, także z tytułu umów wzajemnych zawartych przed ogłoszeniem upadłości, których wykonania żądał syndyk lub zarządca, należności z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia masy upadłości.
Wierzytelności z kategorii 1 podlegają zaspokojeniu w miarę napływu środków do masy upadłości, czyli jeszcze przed podziałem funduszów masy upadłości, a niezaspokojone w ten sposób biorą udział w podziale masy - 2 wyjątki: koszty postępowania upadłościowego są pokrywane niezwłocznie w miarę posiadanych funduszy a zobowiązania alimentacyjne upadłego: każdemu uprawnionemu w wyznaczonych terminach płatności, do wysokości minimalnego wynagrodzenia z pracę.
Kategoria 2 - należności publicznoprawne niezaspokajanie w kategorii pierwszej: podatki, inne daniny publiczne, należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne należne za ostatni rok przed datą ogłoszenia upadłości, o ile nie podlegają zaspokojeniu w kategorii pierwszej, wraz z należnymi od nich odsetkami i kosztami egzekucji;
Kategoria 3 - większość wierzytelności powstałych w toku kontaktów handlowych pomiędzy wierzycielami a upadłym po ogłoszeniu upadłości: wierzytelności osobiste oraz wierzytelności osobiste zabezpieczone rzeczowo, które nie zostały zaspokojone z przedmiotu zabezpieczenia, wierzytelność nabyta w drodze przelewu lub indosu po ogłoszeniu upadłości;
Kategoria 4 - odsetki nienależące do wyższych kategorii, w kolejności, w jakiej podlega zaspokojeniu kapitał ora sądowe i administracyjne kary i grzywny, należności z tytułu darowizn i zapisów; w szczególności: odsetki od wierzytelności zaliczonych do kategorii pierwszej, a także od wierzytelności zaliczonych do kategorii trzeciej przypadające za czas sprzed roku przed ogłoszeniem upadłości.
Syndyk zobowiązany jest sporządzić plan podziału funduszów masy upadłości. Wskazuje w nim sumę podlegającą podziałowi, wierzytelności i prawa osób uczestniczących w podziale, i sumę przypadającą z podziału każdemu z uczestników postępowania, w tym: sumy wypłacone i sumy pozostawione w depozycie sądowym.
Syndyk przekazuje plan sędziemu komisarzowi, który może polecić dokonanie zmian. Następnie zawiadamia upadłego i członków rady wierzycieli oraz dokonuje ogłoszenia o udostępnieniu planu w sekretariacie sądu upadłościowego w "Monitorze Sądowym i Gospodarczym". Zarzuty do planu można wnosić w ciągu dwóch tygodni od dnia obwieszczenia sędziemu-komisarzowi. Od postanowienia sędziego przysługuje zażalenie. Niezwłocznie po zatwierdzeniu planu przez sędziego-komisarza (odpowiednio po uprawomocnieniu się postanowienia w sprawie zarzutów) następuje jego wykonanie. Obok planu podziału funduszy syndyk sporządza też odrębne plany podziału sum ze sprzedaży rzeczy lub praw.

3. Nabycie składników masy upadłości
Wierzyciele, oprócz ściągnięcia własnych wierzytelności często są zainteresowani w nabyciu poszczególnych składników masy upadłości. Jednakże, zgodnie z prawem upadłościowym, syndyk w pierwszej kolejności powinien starać się o dokonanie sprzedaży przedsiębiorstwa upadłego w całości lub w zorganizowanych częściach. Dopiero, jeżeli nie ma takiej możliwości powinna następować sprzedaż poszczególnych składników majątku.
Sprzedaż przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części dokonywana jest na drodze przetargu organizowanego przez sędziego komisarza, według przepisu Kodeksu cywilnego i Prawa upadłościowego.


1.5. Zakończenie postępowania upadłościowego

1. Umorzenie postępowania
, gdy:
-po wszczęciu postępowania okaże się, że majątek upadłego, po wyłączeniu składników
obciążonych prawem rzeczowym, nie wystarcza na pokrycie kosztów postępowania - sąd umarza postępowanie,
-brak płynnych funduszów masy upadłości na pokrycie kosztów postępowania, a wierzyciele upadłego nie złożyli w wyznaczonym terminie zaliczki na pokrycie tych kosztów,
-po zgłoszeniu żądania umorzenia postępowania przez wszystkich wierzycieli, którzy zgłosili swoje wierzytelności. Rezultat: z dniem uprawomocnienia się postanowienia o umorzeniu upadły odzyskuje prawo do majątku i zarządzania nim; wygasają roszczenia o zwrot kosztów procesu.
2. Uchylenie postępowania, gdy:
-po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie o ogłoszeniu upadłości doszło do odrzucenia lub oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości, Rezultat: upadły może cofnąć wypowiedzenie umów dokonane przez syndyka lub zarządcę, o ile nie upłynął termin wypowiedzenia; upadły może w terminie miesiąca od dnia doręczenia /ogłoszenia postanowienia odstąpić od umowy zawartej przez syndyka, która nie została wykonana.
3. Zakończenie postępowania, gdy:
-postępowanie upadłościowe zmierzało do likwidacji majątku upadłego a w toku postępowania wszyscy wierzyciele upadłego zostali zaspokojeni - sąd (stwierdza zakończenie postępowania), -postępowanie nie doprowadziło do pełnego zaspokojenia wierzycieli, wykonano ostateczny plan podziału a sąd stwierdza zakończenie postępowania upadłościowego.

1.6. 0drębne postępowania upadłościowe. Niektóre postępowania upadłościowe prowadzone są w oparciu o dodatkowe regulacje, uzupełniające lub modyfikujące zasady określone w Prawie upadłościowym. Dotyczy to m.in. postępowania wszczętego po śmierci niewypłacalnego dłużnika, które prowadzi w każdym wypadku do likwidacji majątku upadłego.
Odrębnymi przepisami objęte są postępowania upadłościowe wobec instytucji finansowych banków, instytucji kredytowych oraz ich oddziałów, wobec zakładów ubezpieczeń i emitentów obligacji.

1.7.Rachunkowość spółki w upadłości. Z dniem ogłoszenia postanowienia o upadłości z likwidacją majątku, założenie o kontynuacji działalności (art. 29 Ustawy o rachunkowości) przestaje być zasadne. Tym samym, jednostka prowadząca księgi rachunkowe zgodnie z ustawą o rachunkowości jest zobowiązania do dopełnienia szczególnych obowiązków przewidzianych ustawą. Są to:
1. Inwentaryzacja aktywów i pasywów na dzień poprzedzający postawienie w stan upadłości;
2. Zamknięcie ksiąg rachunkowych i sporządzenie sprawozdania finansowego na dzień poprzedzający postawienie w stan upadłości
w ciągu 3 miesięcy od dnia zaistnienia tego zdarzenia (art. 12):
- wycena aktywów jednostki po cenach sprzedaży netto możliwych do uzyskania, nie wyższych od cen ich nabycia albo kosztów wytworzenia, pomniejszonych o dotychczasowe odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe, a także odpisy z tytułu trwałej utraty wartości" i utworzenie rezerwy na przewidziane koszty i straty z tytułu zaniechania działalności (art.29ust. 1 i 2);
- różnica z wyceny i utworzenie rezerwy wpływa na kapitał z aktualizacji wyceny (art. 29 ust. 2a);
Sprawozdanie finansowe na dzień poprzedzający postawienie jednostki w stan upadłości z likwidacją majątku podlega zatwierdzeniu przez ostatni zarząd.
3. Otwarcie ksiąg rachunkowych na dzień wszczęcia postępowania upadłościowego - w ciągu 15 dni od dnia zaistnienia tych zdarzeń (art. 12):
- połączenie składników kapitałów własnych w jeden fundusz podstawowy (art.36 ust.3);

Jednostka postawiona w stan upadłości prowadzi następnie księgi rachunkowe zgodnie z przyjętą polityką rachunkowości - przejętą od zarządu upadłej spółki z uwzględnieniem ewentualnych zmian, dostosowujących te zasady do obecnego stanu prawnego spółki. Sporządza pełne sprawozdanie finansowe na koniec roku obrotowego. We wprowadzeniu do sprawozdania finansowego jest zobowiązana zaznaczyć, iż sprawozdanie zostało sporządzone przy założeniu braku kontynuacji działalności. Dla potrzeb sporządzenia sprawozdania finansowego dokonuje się każdorazowo wyceny zgodnie z zasadą ostrożnej wyceny (art. 29) i odnosi ewentualną różnicę na kapitał z aktualizacji wyceny.
Na dzień zakończenia postępowania upadłościowego zamyka się księgi rachunkowe upadłego i sporządza sprawozdanie finansowe.

Rachunkowość jednostki postawionej w stan upadłości prowadzona jest przez syndyka masy upadłości, zwykle zleca on te czynności wyspecjalizowanym jednostkom. Wymaganą przepisami ustawy o rachunkowości inwentaryzację przeprowadza syndyk lub, na jego wniosek, komornik lub notariusz. Art., 290. Jeżeli członkowie zarządu rozmyślnie lub przez niedbalstwo podali fałszywe dane w oświadczeniu, o którym mowa w art. 167 § 1 punkt 2 lub w art. 258 § 2 punkt 3, wówczas odpowiadają wobec wierzycieli spółki solidarnie ze spółką przez trzy lata od dnia zarejestrowania spółki lub zarejestrowania podwyższenia kapitału zakładowego.

Doradztwo
e-mail Projektowanie stron www logowanie usługi consultingowe
statystyka